راه برونرفت از بحران سوخت هرمزگان؛ از سهمیه اقلیمی تا بازگشت کارتهای آزاد
صفهای سوخت در هیچ کجای ایران مانند هرمزگان و جنوب کرمان و مناطقی از سیستان و بلوچستان نیست و مردم مجبورند برای ۲۰ لیتر بنزین آزاد حداقل ۲ ساعت در صفهای گرم و سوزان بمانند.
به گزارش نگاه جنوب ایران نیوز، استان هرمزگان در ابتدای فصل تابستان با ترکیبی بحرانی از گرمای طاقتفرسا و چالش شدید در تأمین سوخت روزانه دستوپنجه نرم میکند.
اجرای سیاستهای انقباضی و محدودیتهای جدید در سهمیهبندی بنزین و گازوئیل، در کنار جمعآوری کارتهای سوخت آزاد جایگاهها، موجی از نارضایتی عمومی را در میان شهروندان و رانندگان ایجاد کرده است.
این بحران که با کندی شدید در اطلاعرسانی و شفافسازی از سوی متولیان امر همراه شده، شرایط زندگی روزمره را در یکی از گرمترین مناطق کشور به شدت دشوار ساخته است و راهی برای مردم جز ماندن چند ساعته در صف نمانده است.
در حالی که دمای هوا در بسیاری از نقاط هرمزگان به اوج خود رسیده، شهروندان مجبورند ساعتهای متوالی از روز را در صفهای کیلومتری بنزین و گازوئیل، زیر آفتاب سوزان سپری کنند تا بتوانند حداقل سهمیه ممکن را دریافت کنند.
بر اساس تصمیمات اتخاذ شده در عالیترین سطوح مدیریت اجرایی استان، مقرر شده که تا ۱۰ خردادماه کارتهای سوخت آزاد جایگاهها به طور کامل جمعآوری شده و فرآیند سوختگیری صرفاً از طریق کارتهای شخصی انجام پذیرد.
با این حال، با ورود به میانه ماه، نه تنها از بار ترافیکی جایگاهها کاسته نشده، بلکه صفها با شدت بیشتری احیا شدهاند.
ریشه اصلی این موضوع به «قانون محدودیت سوخت آزاد» بازمیگردد. بر اساس این مصوبه، هر خودرو در ماه تنها ۴ بار مجاز به استفاده از کارت سوخت آزاد است و در هر نوبت تنها ۲۰ لیتر بنزین تحویل داده میشود.
این شکل از عرضه کم و محدود سوخت سبب شده تا مردم در گرمای هرمزگان در مضیقه قرار گیرند.
در شرایط آبوهوایی معتدل و مناطق مرکزی و شمالی کشور، مدیریت مصرف ممکن است شدنی باشد؛ اما در اقلیم سوزان هرمزگان، استفاده مداوم و شبانهروزی از کولر خودرو برای حفظ سلامت، ایمنی و قابل تحمل کردن فضای داخل اتومبیل یک ضرورت اجتنابناپذیر است.
مصرف بنزین خودروها به دلیل کارکرد مداوم کمپرسور کولر به شدت افزایش مییابد و این سهمیه کنونی معمولاً در همان پاره اول ماه به پایان میرسد.
رونق بازارهای غیررسمی و نرخهای نجومی سوخت
محدودیت شدید سهمیهها و نیاز مبرم مردم سبب شده است که سایه نرخهای غیررسمی بر بازار سوخت هرمزگان سنگینی کند.
عرضه بنزین خارج از شبکه و در کنار خیابانها تبدیل به تجارتی موازی و کمرشکن برای مردم شده است:
در بندرعباس بررسیهای میدانی نشان میدهد هر گالن ۲۰ لیتری بنزین در حاشیه خیابانها به رقم بیسابقه (یک میلیون) تومان رسیده است.
در شرق استان به دلیل دوری از مرکز و شدت یافتن بحران، این نرخ تا ۳۰۰,۰۰۰ تومان گرانتر از بندرعباس (یعنی ۱,۳۰۰,۰۰۰ تومان برای هر ۲۰ لیتر) معامله میشود.
نمایندگان چه میگویند؟
تشدید این بحران، واکنشهای تند و هشدارهای متعددی را از سوی نمایندگان استان در مجلس شورای اسلامی به همراه داشته است:
احمد جباری (نماینده مردم غرب هرمزگان) و احمد مرادی در نظراتی همسو میگویند: «هرمزگان از وجود یک شبکه حملونقل بینشهری پایدار و قابل اتکا محروم است. مردم برای تردد میان شهرها جهت دریافت خدمات درمانی، اداری و رفاهی مجبور به استفاده از خودروی شخصی هستند و اعمال این محدودیتها، ارتباطات روزمره مردم را قفل کرده است.»
سید عبدالکریم هاشمی نخلابراهیمی (نماینده مردم شرق هرمزگان) هم گفت: «دولت باید برخورد با باندهای اصلی قاچاق سوخت را با تمام توان شتاب دهد؛ اما باید فکری برای مردم عادی که گرفتار شدهاند شود. تحمل این وضعیت در گرمای سخت و سوزان جنوب برای مردم عادی غیرقابل تحمل و فرساینده است.»
فاطمه جراره (نماینده مردم مرکز استان) هم «در دیدار با رئیس شرکت پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران میگوید: پیشنهاد مشخص ما، واریز سهمیه مازاد و ویژه اقلیمی به کارتهای سوخت اهالی هرمزگان است که قرار است به زودی در این باره تصمیمگیری شود.»
ضعفهای مدیریتی و ساختاری
اگرچه فرماندار بندرعباس اعلام کرده است که صدور کارتهای سوخت جدید و المثنی برای شهروندان شتاب گرفته، اما کندی شدید و ضعف در اطلاعرسانی، اقناع افکار عمومی و شفافسازی تصمیمات از سوی «شرکت پخش و پالایش فرآوردههای نفتی هرمزگان» به شدت احساس میشود. عدم پاسخگویی مناسب به رسانهها و افکار عمومی، به شایعات دامن زده و اضطراب ناشی از کمبود سوخت را افزایش داده است.
چه میتوان کرد؟
کارشناسان مختلفی در این زمینه ایدههایی در ذهن دارند. آنها میگویند تخصیص سهمیه گرمسیری مازاد به خودروهای جنوب معادل ماهانه ۵۰ تا ۸۰ لیتر، بازگرداندن درست کارتهای آزاد جایگاهها با نظارت دقیق بازرسان جهت جلوگیری از ارجاع مردم عادی به بازار سیاه دلالان کنار خیابانی و شفافسازی و مدیریت رسانهای در الزام شرکت پخش فرآوردههای نفتی استان به پاسخگویی مستمر و رفع ابهامات سوختی شهروندان در کنار چاره اندیشی برای خودروهای پلاک منطقه آزاد برای سوخت گیری میتواند از حجم صفها بکاهد.
سکوت مسئولان مردم را خستهتر میکند
حالا که هنوز تابستان سوزان هرمزگان آغاز نشده وضعیت صفها این گونه شلوغ و طاقتفرسا شده و این وضعیت احتمالا تشدید نیز میشود و ضرورت دارد تا مسئولان ار تدابیر خود در این زمینه اطلاع رسانی کافی انجام دهند.
نظرات