قدرت‌نمایی صنعت کشتی‌سازی ایران در دوران تحریم

به گزارش نگاه جنوب ایران نیوز؛ مجتمع کشتی‌سازی و صنایع فراساحلی ایران (ایزوایکو) با دستاوردهایی همچون اجرای ۳۴۵ پروژه شناورسازی، ۱۷ پروژه در حوزه نفت و گاز، ۱۲ سکوی حفاری و حدود ۲۰۴۹ پروژه تعمیراتی، نقش قابل‌توجهی در اقتصاد دریاپایه ایفا کرده است.

صنعتی که در بستر تحریم خارجی و حتی خودتحریمی داخلی اما با همت جوانان این سرزمین راهی به سوی رشد و پیشرفت پیدا کند.

چالش نفتکش ۲۴۸ متری

در ماه‌های اخیر، مسئولیت تعمیر یک نفتکش ۲۴۸ متری با ظرفیت بارگیری ۱۴۹ هزار تن (DWT) برعهده متخصصان داخلی کشورمان قرار گرفت. 

این عملیات شامل جایگزینی ۶۶۱۹ متر لوله، تعویض حدود ۱۷ تُن ورق فولادی در بدنه و دک‌ها، نصب ۸۵ تُن تجهیزات اوت‌فیتینگ و انجام سندبلاست روی ۱۸ هزار متر مربع و وت‌بلاست روی ۱۱ هزار متر مربع از بدنه کشتی بود. پس از این تعمیرات تخصصی، نفتکش با تجهیز به فناوری‌های مدرن و رعایت ملاحظات زیست‌محیطی به چرخه عملیاتی بازگشت.

نصب سامانه تصفیه آب توازن بر کشتی غول پیکر

از مهم‌ترین اقدامات اخیر فرزندان ملت ایران در صنعت کشتی‌سازی سازی کشورمان در جنوب ایران،  پروژه، نصب کامل سامانه تصفیه آب توازن (Ballast Water Management) بر روی یک کشتی غول پیکر بود.

این سامانه مطابق با کنوانسیون بین‌المللی مدیریت آب توازن (BWM) طراحی شد تا شناورهای ایرانی بتوانند با الزامات زیست‌محیطی جهانی هماهنگ باشند. 

سعید جعفری، مدیرعامل ایزوایکو در این باره گفت: این اقدام علاوه بر افزایش رقابت‌پذیری جهانی ناوگان ملی، در حوزه توسعه فناوری‌های زیست‌محیطی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد.

پروژه تعمیر گازبر ۱۷۰ متری

از دیگر شاهکارهای جوانان ایرانی در ماه‌های اخیر می‌توان به تعمیر یک کشتی گازبر ۱۷۰ متری با ظرفیت ۳۵ هزار تن اشاره کرد. 

این عملیات شامل بیش از ۴۰ تن کار سازه‌ای، تعمیر اساسی ژنراتورها و آلترناتورها، اجرای سندبلاست و رنگ‌آمیزی در بیش از ۱۰ هزار متر مربع، بررسی و اصلاح سیستم لوله‌کشی و شیرآلات بحرانی و تعویض بیش از ۸۰۰ متر لوله بود. 

این پروژه با وجود گرمای شدید تابستانه در جنوب ایران، قطعی برق و تعطیلات متوالی، در موعد مقرر به کارفرما تحویل داده شد که نماد دیگری از توان متخصصان و کارگران ایرانی است.

همکاری‌های بین‌المللی

بزرگ‌ترین مجتمع کشتی‌سازی کشورمان علاوه بر پروژه‌های داخلی، موفق به جذب پروژه تعمیرات اساسی پنج فروند شناور خارجی شامل دو کرین‌بارج و سه شناور خدماتی نیز در ماههای اخیر شد. 

این اقدام نشان‌دهنده اعتماد برخی شرکت‌های منطقه‌ای به توان فنی این مجتمع و رعایت استانداردهای بین‌المللی است.

ورود نفتکش غول‌پیکر ۳۴۰ متری

در تازه‌ترین رویداد، یک نفتکش بسیار بزرگ (VLCC) با طول ۳۴۰ متر و ظرفیت حمل دو میلیون بشکه نفت خام، در ۱۷ شهریورماه ۱۴۰۴ برای تعمیرات اساسی وارد حوض خشک این مجتمع شد. این پروژه بار دیگر توان تخصصی ایزوایکو را در سطح منطقه‌ای و جهانی به نمایش گذاشت.

مقایسه با دوبی 

محمدحسین مقیسه، مدیرعامل صندوق توسعه دریایی کشور به تازگی اظهار داشته: در گذشته برخی تصور می‌کردند به دلیل تحریم‌ها، ایران در تحویل پروژه‌های تعمیراتی شناورهای بزرگ تأخیر دارد و به همین دلیل تعمیر شناورها به دوبی سپرده می‌شد. اما پس از اجرای سریع پروژه‌های بزرگ در ایزوایکو، مشخص شد این نگرانی بی‌اساس بوده و پروژه با کیفیت بالا، سرعت بیشتر و هزینه کمتر نسبت به دوبی به پایان رسید.

تأکید بر ظرفیت‌های داخلی

مسعود پزشکیان در نشست توسعه اقتصاد دریامحور که به تازگی و به ریاست او برگزار شد با اشاره به اهمیت استفاده از ظرفیت‌های داخلی گفت: زمانی که مالکان شناورهای ایرانی تعمیر و به‌روزرسانی کشتی‌های خود را در کشورهای دیگر انجام می‌دهند، عملاً ۷۰ درصد از ظرفیت صنعت دریایی داخلی بلااستفاده می‌ماند. امروز ایزوایکو نشان داده که توان رقابت با مدعیان کشتی‌سازی منطقه و حتی جهان را دارد.

وی همچنین افزود: هزینه ساخت و تعمیر شناورها در داخل کشور پایین‌تر از کشورهای خارجی است و مزایای ویژه‌ای در شیوه پرداخت‌ها در ایران وجود دارد که در خارج از کشور چنین امتیازاتی فراهم نیست.

این سخنان که منطبق با تأکیدات رهبر معظم انقلاب اسلامی در طول سال‌های اخیر در توسعه اقتصادی دریامحور با توان داخلی است، ضرورت واگذاری پروژه‌های ساخت و تعمیرات ملی به صنعت داخلی را دوچندان می‌سازد.

۷۰ درصد توان داخلی خالی است

جعفری مدیرعامل ایزوایکو با اشاره به نیم‌قرن تجربه این مجموعه می‌گوید: این مجتمع امروز در زمینه بازسازی و تعمیر انواع سازه‌های دریایی و بزرگ‌ترین شناورها به خودکفایی رسیده است، اما تنها از حدود ۳۰ درصد ظرفیت ساخت و نوسازی استفاده می‌شود و ۷۰ درصد دیگر خالی مانده است.

این در حالی است که بیش از ۲ میلیارد دلار سرمایه گذاری زیرساختی در ایزوایکو صورت گرفته و این سرمایه عظیم ملی نباید در سایه بی توجهی برخی مدیران ناوگان داخلی بی استفاده بماند.

تعاملات استراتژیک

شاید افزایش ورود ناوگان دریایی متحدان استراتژیک ایران به این مجتمع بتواند جایگاه جهانی صنعت کشتی‌سازی کشور را ارتقا دهد.

چین و روسیه به‌عنوان دو قدرت بزرگ دریایی، در صورت تعامل جدی‌تر می‌توانند به موتور محرک توسعه این صنعت در ایران تبدیل شوند. 

تحقق این هدف نیازمند رایزنی‌های دیپلماتیک و توسعه اقتصاد دریامحور در سیاست‌های کلان کشور است.

تعامل متحدان کشور با صنعت مقرون به صرفه کشتی سازی ایران باعث تشویق دیگر کشورها و ارتقا سهم این صنعت در بازار جهانی میلیارد دلاری این حوزه می‌شود. صنعتی که به گفته کارشناسان سالانه ۳ تا ۵ میلیارد دلار کار تعمیراتی دارد.

جایگاه راهبردی در اقتصاد دریامحور 

محمد آشوری استاندار هرمزگان هم می گوید: ایزوایکو به‌عنوان صنعت مادر، ظرفیت بالایی در تأمین نیازهای حمل‌ونقل دریایی، توسعه گردشگری ساحلی و پشتیبانی از صنایع انرژی دارد. ساخت شناورهای ایمن و مجهز می‌تواند به جذب سرمایه‌گذاری، اشتغال‌زایی و رونق اقتصادی منطقه منجر شود.

وی افزود: ارتقای ظرفیت‌های تکنولوژیکی و رفع موانع توسعه می‌تواند ایزوایکو را به قطب کشتی‌سازی در منطقه تبدیل کند. همچنین با بهره‌گیری از فرصت‌های موجود در برنامه هفتم توسعه، به‌ویژه در حوزه‌های گردشگری، شیلات و بانکرینگ، می‌توان شاهد رشد پایدار در این بخش بود.

راهکار چیست؟

ایزوایکو و دیگر کشتی‌سازهای ایران فقط یک چیز می‌گویند و آن سپردن ساخت و تعمیر ناوگان ملی به داخل کشور است تا ظرفیت خالی این مجتمع‌ها بتواند اشتغال و بهره‌وری بیشتری خلق کند چون تجربه انجام کارهای بزرگ در داخل عملا هیچ کار نشدی را برای متخصصان و کارگران ایرانی باقی نگذارده‌ است.